U bent hier:

  1. Achtergrond

Totstandkoming van het kwaliteitsmodel WebrichtlijnenAchtergrondinformatie

Aan het ontstaan van de Webrichtlijnen ging heel wat vooraf. Het begon met het kabinetsplan 'Andere Overheid' in december 2003. De kern van dat plan: de overheid moet transparanter, toegankelijker, effectiever en efficiënter worden en bovendien is de overheid er voor iedereen. Dit plan omvat de hele overheid en alle loketten waarbij de overheid met burgers en bedrijven communiceert. Een van die loketten is het internet. Om het loket internet transparanter, toegankelijker, effectiever en efficiënter te maken zijn standaarden nodig. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft daarom begin 2004 de opdracht voor de ontwikkeling van die standaarden, de Webrichtlijnen, bij ICTU neergelegd.

In samenwerking met TNO en Cinnamon Interactive verscheen in oktober 2004 de eerste versie van de Webrichtlijnen waarin duurzaamheid en toegankelijkheid werden geborgd door middel van een gelaagde bouwwijze, strikte scheiding van vorm en inhoud, geen afhankelijkheid van 'optionele technologie' en correcte toepassing van open webstandaarden.

Om controle op naleving van alle standaarden goed te kunnen waarborgen werd in 2005 gestart met de ontwikkeling van een toetsinstrument. Het instrument, de Webrichtlijnentoets, wordt sinds september 2005 gebruikt om een beeld te krijgen van de toegankelijkheid en bouwkwaliteit van zo'n 800 overheidswebsites. In 2005 werd ook het Waarmerk drempelvrij.nl geïntroduceerd; een regeling voor de (handmatige) toetsing van websites op toegankelijkheid. Tot 2007 was de waarmerkregeling gebaseerd op de minimumset van de W3C toegankelijkheidsrichtlijnen: de WCAG 1.0 prioriteit 1 ijkpunten. Die set maakt ook deel uit van de Webrichtlijnen. Het Waarmerk drempelvrij.nl, een toetsingsnorm, past dus vrijwel naadloos op de Webrichtlijnen, wat een kwaliteitsmodel is.

In 2006 ontwikkelden gezamenlijke ministeries een Stijlgids. Het doel: een gemeenschappelijke basis creëren voor corporate websites van de ministeries. De Webrichtlijnen vormen een van de pijlers van de Stijlgids.

In april 2006 uitte de Tweede Kamer haar bezorgdheid over de slechte toegankelijkheid van de meeste overheidswebsites. Uiteindelijk werd een motie ingediend, waarin het kabinet werd opgeroepen haast te maken met verbetering. De motie vormde de aanleiding voor het Besluit Kwaliteit Rijksoverheidswebsites eind juni 2006, een kabinetsbesluit dat volledig is gebaseerd op de Webrichtlijnen en die er toe moet leiden dat alle websites van de rijksoverheid eind 2010 aan de Webrichtlijnen voldoen. De Webrichtlijnentoets is het instrument waarmee wordt gecontroleerd of aan het besluit is voldaan.

De motie en het besluit hebben geleid tot een sterke verbinding tussen het Waarmerk drempelvrij.nl en de Webrichtlijnen. In de huidige versie van het toetsinstrument kunnen de resultaten van een handmatig Waarmerk drempelvrij.nl onderzoek worden geïntegreerd. Inmiddels is het normdocument van de stichting Waarmerk drempelvrij.nl volledig gebaseerd op de Webrichtlijnen.

Wijzigingen

Verschillen tussen versie 1.2 (augustus 2006) en 1.3 (november 2007)

Aanleiding voor de aanpassingen aan de website is de een nieuwe toetsmethodiek, die is gebaseerd op het normdocument Webrichtlijnen van de stichting Waarmerk drempelvrij.nl.

Scores van het toetsinstrument worden niet meer in procenten uitgedrukt, maar in punten. Daarbij wordt aangegeven op welk niveau de Webrichtlijnen zijn onderzocht. Er zijn nu vier niveaus van toetsing:

  1. Automatische toetsing op 47 van 125 richtlijnen
  2. Als 1, plus handmatige toetsing op WCAG 1.0 prioriteit 1 ijkpunten van het W3C. De rapportage omvat 61 van 125 richtlijnen
  3. Als 2, plus handmatige toetsing op WCAG 1.0 prioriteit 2 ijkpunten van het W3C. De rapportage omvat 79 van 125 richtlijnen
  4. Als 3, plus handmatige toetsing op de overige Webrichtlijnen. De rapportage omvat alle 125 richtlijnen

Daarnaast werd de navigatie van de website onder handen genomen om het geheel overzichtelijker te maken. De Webrichtlijnen zelf zijn niet veranderd; deze zijn in versie 1.3 nog steeds gelijk aan de richtlijnen in de bijlage van het Besluit Kwaliteit Rijksoverheidswebsites.

Verschillen tussen versie 1.1 (maart 2005) en 1.2 (augustus 2006)

  • Verwijdering van het verschil tussen minimale set en optimale set;

    Één set richtlijnen - Tot en met versie 1.1 werd onderscheid gemaakt tussen de minimale set en een optimale set richtlijnen. Dit is niet meer van toepassing. Reden voor dit onderscheid was de verschillen in mogelijkheden tot verbetering die er zijn bij aanpassing van bestaande websites en die er zijn bij de ontwikkeling van nieuwe websites. Retrofitting van reeds bestaande websites is echter kostentechnisch geen aantrekkelijke optie, zo is bij proefnemingen gebleken. Nadeel van de twee sets was bovendien dat het een keuzemogelijkheid suggereert bij nieuwe websites die er feitelijk niet is. Nu is er maar één set richtlijnen waaraan overheidswebsites dienen te voldoen.

  • Toevoeging van een richtlijn R-pd.2.9:

    “Bouw een website volgens de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 1.0) van het W3C”

    inclusief toelichtende tekst;
  • Opname van de status van de Webrichtlijnen voor de rijksoverheid: het Besluit Kwaliteit Rijksoverheidswebsites;
  • Op de pagina Waarom deze handleiding:
    • Bij het kopje De voordelen van toegankelijke websites: de voordelen Snellere site en Betere vindbaarheid door internetzoekmachines, inclusief toelichtende tekst.
    • Bij het kopje De voordelen van duurzame websites:

      ‘Spelen een belangrijke rol bij het archiveren van de gepubliceerde informatie’

      vervangen door

      ‘Beter te archiveren’

    • Alinea Verplicht voor de rijksoverheid;
    • Alinea Wijzigingen;
  • Nieuwe inleiding op de homepage;
  • Delen van het hoofdstuk Kleurgebruik zijn aangepast;
  • Het onderdeel Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) is toegevoegd;
  • Een alinea over Progressive Enhancement is toegevoegd;
  • Een alinea over Unobtrusive Javascript is toegevoegd;
  • Een alinea over Conditional Comments is toegevoegd en een alinea over Dean Edwards' IE7 is verwijderd;
  • De tekst Tussen open en gesloten standaarden is toegevoegd aan het hoofdstuk Open Standaarden.

Verschillen tussen versie 1.0 (oktober 2004) en 1.1 (maart 2005)

  • Aanpassingen in het navigatieontwerp;
  • Aanpassing van de grafische vormgeving;
  • Toevoeging van een mogelijkheid voor de gebruiker om de paginastijl te wisselen;

Attentie

Deze website wordt niet meer bijgewerkt, ga naar www.webrichtlijnen.nl.


 Webrichtlijnen versie 1.3, november 2007.